Εποικοδομητισμός

Οι γνωστικές θεωρίες μάθησης προέκυψαν ως αποτέλεσμα προβληματισμού και κριτικής προς τις συμπεριφοριστικές θεωρίες, μιας και οι θεωρίες αυτές παραγνωρίζουν τι συμβαίνει μέσα στο νου του ατόμου που μαθαίνει. Όλες οι προσπάθειες στρέφονται στην ερμηνεία των εσωτερικών διαδικασιών γνωστικής ανάπτυξης και μάθησης. Σημαντικό ρόλο στις διαδικασίες μάθησης του ατόμου παίζουν οι εσωτερικές γνωστικές δομές καθώς, η επίδρασή τους από τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος και εσωτερικές προσπάθειες του ατόμου να ανταποκριθεί στη σύγκρουση που επιτελείται ανάμεσα σε αυτούς τους δύο παράγοντες.

Ο εποικοδομητισμός είναι μια ριζικά εναλλακτική πρόταση, διαφορετική από κάθε άλλη επιστημολογική προοπτικής. Αντιπροσωπεύει μια βασική και γενικά αποδεκτή αρχή, η οποία διαδίδει την ιδέα ότι η γνώση του κόσμου οικοδομείται από το  ίδιο το άτομο.

Κύριοι αντιπρόσωποι του Εποικοδομητισμού είναι :
         Papert               Piaget                Vygotsky
download (5) download (6)download (4)

 

 

 

Ορισμοί :
Ο Εποικοδομητισμός τη δεκαετία του 50 ορίζεται ως: Η γνώση του κόσμου   
 οικοδομείται     από το ίδιο το άτομο. Το άτομο που βάσει τις αλληλεπιδράσεις του με τον κόσμο, οικοδομεί , ελέγχει και αντιδιαστέλλει τις γνωστικές του αναπαραστάσεις. Αναπαραστάσεις, οι οποίες στην συνέχεια προδίδουν  νόημα στον κόσμο. Επομένως, μάθηση είναι η οικοδόμηση νοήματος. Οικοδομούμαι νέα γνώση καθώς αλληλεπιδρούμε με τα δεδομένα στο υπόβαθρο των εμπειριών μας.

Ο εποικοδομητισμός από την δεκαετία  του 90 και μέχρι σήμερα θεωρεί την μάθηση
σαν μια διαδικασία ενεργητικής  δόμησης των γνώσεων και όχι σαν μια διαδικασία πρόκτησης της. Υποστηρίζει πως δεν υπάρχει αντικειμενική μάθηση  αλλά μόνο προσωπικές μεταφράσεις της πραγματικότητας. Μεταφράσεις, οι  οποίες διαρκούν για ένα μικρό χρονικό  διάστημα, ο καθένας έχει τις δικές του και  έχουν νόημα εξολοκλήρου μόνο για αυτό.

Ένας πιο σύγχρονος ορισμός του Εποικοδομητισμού, είναι ότι ο κάθε μαθητής οικοδομεί την γνώση με το δικό του προσωπικό τρόπο συνδυάζοντας το νέο με το παλιό, το ήδη γνώριμο και προσαρμόζοντας τις νέες πληροφορίες και τις γνώσεις στις ήδη υπάρχουσες.

Γενικά ο Εποικοδομητισμός :
Στόχος της διδασκαλίας του Εποικοδομητισμού είναι :
       1)   Να δημιουργήσει ένα κατάλληλο και πλούσιο περιβάλλον μέσα στο οποίο ο μαθητής έχει τη δυνατότητα να αλληλεπιδρά.
       2) Τα παιδιά πριν πάνε στο σχολείο έχουν ήδη κάποιες γνώσεις, στόχος του εποικοδομητισμού είναι να κτίσει και να οικοδομήσει πάνω στην ήδη προϋπάρχουσα γνώση του μαθητή. Έτσι ώστε να επεκτείνει και να εμπλουτίσει την γνώση του και να αποκτήσει μια νέα γνώση.
         3) Οι μαθητές έχουν ενεργητικό ρόλο στην διαδικασία της οικοδόμηση της γνώσης. Ανακαλύπτουν τη γνώση μέσα από ,ανακαλυπτικές διαδικασίες (πείραμα, δοκιμή, επαλήθευση ή διάψευση)
        4) Ο εκπαιδευτικός κατέχει ρόλο καθοδηγητή, διευκολυντή και εμψυχωτή.
        5) Το περιβάλλον είναι πλούσιο και ενισχύει το μαθητή, να μάθει και να εμπλουτίσει τις γνώσεις του. Παρέχει εμπειρίες και εκτιμά  πολλαπλές προοπτικές .Ενσωματώνει την μάθηση σε ένα ρεαλιστικό περιβάλλον.
        6) Ενισχύει την χρήση πολλαπλών μορφών αναπαραστάσεις.

Ο εποικοδομητισμός διακρίνεται σε κοινωνικοπολιτιστικό και γνωστικό εποικοδομητισμό :

Σύμφωνα με τον  Vygotsky, ο οποίος είναι εισηγητής της κοινωνικό –Πολιτισμικής προσέγγισης  της μάθησης.
Η κοινωνική αλληλεπίδραση αποτελεί πηγή δύναμης και εξέλιξης.
Ο συλλογικός νου τη ομάδας συλλαμβάνει και δημιουργεί έννοιες διαδικασίες, δεξιότητες και το άτομο μέσα από την μάθηση της εσωτερικοποιεί και τις προσλαμβάνει. Η μάθησης είναι κοινωνικά προσδιοριζόμενη και προωθεί την ανάπτυξη.

» Tα παιδιά μαθαίνουν από τις μεταξύ τους, σχέσεις και τις αλληλεπιδράεις τους με το περιβάλλον.»

Ο ρόλος του  Εκπαιδευτικου: Ο εκπαιδευτικός γίνεται διαμεσολαβητής του πλαισίου υποστήριξης. Η μάθηση βελτιώνεται από την αλληλεπίδραση με τους ενήλικες ή τους ικανότερους. Ο εκπαιδευτικός για να ενισχύσει και να συμβάλλει στην επέκταση και ανάπτυξη των γνώσεων του μαθητή, θέτει διάφορα υποστηρικτικά ερωτήματα. Συνεπώς, η αλληλεπίδραση και η συνεργασία μεταξύ του εκπαιδευτικού και του μαθητή, αδιαμφισβήτητα θεωρείται αντικαταστατή. Αν ο εκπαιδευτικός, θέσει ένα προβληματισμό πέρα και έξω από την ζώνη επικείμενης ανάπτυξης τότε η διαδικασία της μάθησης αποτυγχάνει. Για το λόγω αυτό, είναι απαραίτητο να λαμβάνεται υπόψη το  πραγματικό γνωστικό επίπεδο του παιδιού αλλά και η ζώνη επικείμενης ανάπτυξης.

 Ο ρόλος του μαθητή:  Το παιδί στην διαδικασία αυτή δεν είναι παθητικός δέκτης   αλλά δρών υποκείμενο που διαμορφώνει με τις πράξεις του, την γνωστική του πραγματικότητα.Σημαντικό ρόλο, παίζουν η συνεργασία και η γλώσσα ως η εργασία για την διαμόρφωση της ταυτότητας του ατόμου. Το κάθε παιδί, μαθαίνει μέσα από τις δράσεις του, τις προσπάθειες του αλλά και τον τρόπο που αλληλεπιδρά με το περιβάλλον.

Ο Ρόλος του περιβάλλοντος :Το παιδί, αναπτύσσεται μέσα από το κοινωνικό του περιβάλλον και τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Η πορεία ανάπτυξης πηγαίνει από το κοινωνικό στο ατομικό. Το Κοινωνικό – Πολιτισμικό περιβάλλον διαμεσολαβεί στην ανάπτυξη της σκέψης ως προς το περιεχόμενο της γνώσης, τον τρόπο(δηλαδή, τα εργαλεία για τον τρόπο σκέψης).Η διαμεσολαβητική λειτουργία του περιβάλλοντος και η βοήθεια των άλλων ατόμων είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη του παιδιού . Επομένως, το περιβάλλον κατέχει ένα καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και την επέκταση της γνώσης του ατόμου.!!!

Zώνη Επικείμενης Ανάπτυξης
:(Vygotsky)
Πρίν, να εμφανιστή ο δάσκαλος το παιδί έχει ήδη δομήση μια γνώση με την οποία μπορεί να λύνει προβλήματα ή να επιτελεί εργασίες ενός συγκεκρινένου βαθμού δυσκολίας.Ο δάσκαλος θέτει, ένα πρόβλημα στα παιδιά το οποίο καλείται να λύσει.Με τη0ν αναφορά του νέου προβλήματος, δημιουργείται μια (δεύτερη ζώνη)που αντιπροσωπεύει την πιθανή γνωστική εξέλιξη του παιδιού. Με την ανάθεση, λοιπόν αναπτύσσεται η ζώνη επικείμενης ανάπτυξης( δεύτερη ζώνη), η οποία περιλαμβάνει τις ικανότητες του παιδιού.

Γνωστικός Εποικοδομητισμός :
 Η μάθηση ειναι μια διαδικασία ενεργούς ατομικής οικοδόμησης της σκέψης, ή οποία προέρχεται από τις αλληλεπιδράσεις του ατόμου με το περιβάλλον.
Οι εκπαιδευτικοί θέτουν σε ανιπαράθεση τις ατελείς ιδέες των μαθητών και τους παρακινούν, να αποδεχτούν νέα καλύτερα μοντέλα.

J.Piaget είναι ο εισηγητής του Γνωστικού Εποικοδομητισμού και διδάσκει με την »θεωρία της Γενετικής». Μέσα από την θεωρία αυτή, υποστηρίζει πως ο άνθρωπος κατασκευάζει την γνώση του μέσο της δράσης του εντός του περιβάλλοντος του. Η κοινωνική αλληλεπίδραση συμβάλλει στην ανάπτυξη αλλά δεν την δημιουργεί . Ο εκπαιδευτικός γίνεται διευκοληντής της ανάπτυξης , μέσω τα διαρρύθμιση του περιβάλλοντος .Η πορεία ανάπτυξης πηγαίνει από το ατομικό στο κοινωνικό. »Η ανάπτυξη προηγείται της μάθησης». Δίνει έμφαση στην μάθηση ως ενεργητική επεξεργασία της πληροφορίας .Η μάθηση προκύπτει από ενέργειες των ατόμων πάνω στα ερεθίσματα  και με τα ερεθίσματα. Η γνώση αποτελεί μια  κατασκευή εκ των έσω . Οι νέες εμπειρίες  lενσωματώνονται στα »σχήματα» μέσα από την αφομοίωση(Είναι η ενέργεια του οργανισμού για να εντάξει νέα ερεθίσματα σε γνωστικά σχήματα που ήδη διαθέτει) και την αναπροσαρμογή, καθώς γνωστικό σχήμα  αποτελεί κατά κάποιο τρόπο μια μονάδα μάθησης

 Ο μαθητής κατανοεί μόνο τα νοητικά σχήματα που συμβαδίζουν και ανταποκρίνονται στο  στάδιο νοητική του ανάπτυξη. Ο ρόλος του στον τομέα της μάθησης είναι ενεργητικός και απόλυτα συμμετοχικός. Υπάρχει διάκριση μεταξύ δύο ειδών μάθησης
1) Φυσική μάθηση(Είναι όταν τα φυσικά πράγματα ενεργούν πάνω μας )
2) Λογικομαθηματικής μάθησης ( Είναι το αποτέλεσμα των ενεργειών μας επί των πραγμάτων )

Piaget vs Vygotsky
Piaget ( Γνωστικός Εποικοδομητισμός) Η ανάπτυξη προηγείται και ειναι προυπόθεση της γνώσης, πραγματοποιείται αυτόνομα με βιολογικό τρόπο
Vygotsky (Κοινωνικός Εποικοδομητισμός) Η γνώση προγείται της ανάπτυξης , οδηγώντας σε αυτή, οπότε και ο ρόλος του εκπαιδευτικού ειναι περισσότερο ενεργός  και απαραίτητος.

Bίντεο για τον Εποικοδομητισμό 
https://www.youtube.com/watch?v=rsX54u37KFo

https://www.youtube.com/watch?v=ZXUJMNtZh_s

Πηγές :
(1)http://slideplayer.gr/slide/1946245/
 (2)http://users.sch.gr/glezou/yliko/constructionism.htm
(2)http://slideplayer.gr/slide/2400637/
(3)http://www.slideshare.net/parispapadopouoos/ss-12312700
(4)http://www.slideshare.net/vasilisdr/ss-21957037
(5)http://www.slideshare.net/vasilisdr/ss-21957037 

 

 

 

 

Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s