Η ζωή των μελισσών

Bee_hive.gif - (10K)

 

Διδακτικοί  Στόχοι: 

-Να μάθουν για το πού και το πώς ζουν οι μέλισσες.
-Να μάθουν για την εργασία των μελισσών.
-Να μάθουν για το ‘χορό των μελισσών’ και ποιον σκοπό εξυπηρετεί.
-Να γνωρίσουν τα προϊόντα της μέλισσας και τις χρήσεις τους.
-Να κατανοήσουν ότι το μέλι που παρασκευάζουν τα εργοστάσια δεν είναι τόσο αγνό όσο το μέλι που μπορεί να μαζεύει  ένας ιδιώτης από τα μελίσσια του.
-Να μάθουν για τη φύση και τις δυσκολίες του επαγγέλματος του μελισσοκόμου. 

Χρόνος: 4 διδακτικές ώρες 

Διδακτικό υλικό: ενημερωτικό φυλλάδιο για μέλισσα, βιβλίο γνώσεων για τη μέλισσα, υλικά για τη δραματοποίηση, χαρτόνι, μαρκαδόροι 

Παιδαγωγική διαχείριση:   Η τάξη ως ομάδα, δύο ή περισσότερες ομάδες ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών.

 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
    Συζήτηση για τη ζωή των μελισσών (κυψέλη, κοινωνία των μελισσών) και το επάγγελμα του μελισσοκόμου, αφού τους διαβάζει η νηπιαγωγός ένα σύντομο φυλλάδιο για τη μέλισσα και άλλες σχετικές πληροφορίες από το βιβλίο ‘Η μέλισσα, η φίλη των λουλουδιών, εκδόσεις Πατάκη’. Έπειτα, η νηπιαγωγός λέει διάφορες προτάσεις που αναφέρονται στα όσα διάβασε και τα παιδιά πρέπει να απαντήσουν με ένα ΝΑΙ ή ένα ΌΧΙ . Οι προτάσεις αυτές είναι οι εξής:

 -Κάθε κυψέλη έχει πολλές βασίλισσες
-Οι εργάτριες είναι κάποια από τα μικρά που γεννούν οι βασίλισσες
-Η βασίλισσα διαλέγει τον πιο όμορφο κηφήνα.
-Η βασίλισσα διαλέγει τον πιο δυνατό κηφήνα.
-Την κυψέλη την φτιάχνουν άνθρωποι.
-Οι εργάτριες μόνο προσέχουν τα αβγά της βασίλισσας.
-Η βασίλισσα είναι η πιο μεγάλη μέλισσα μες στην κυψέλη.
-Οι μέλισσες δεν τσακώνονται μεταξύ τους.
-Κάθε μέλισσα μπαίνει ελεύθερα σε όποια κυψέλη θέλει.    
Έπειτα, η νηπιαγωγός αναφέρεται πιο συγκεκριμένα στο χορό των μελισσών, ακολουθεί συζήτηση και τα παιδιά χορεύουν με τη σειρά τους σαν να ήταν μέλισσες. Ύστερα, κατασκευάζουν μέλισσες και παίζουνπαιχνίδια για μέλισσες.

            Με αφορμή το προηγούμενο φυλλάδιο γίνεται αναφορά στο επάγγελμα του μελισσοκόμου. Ακολουθεί δραματοποίηση με ένα παιδί-μελισσοκόμο και τα υπόλοιπα – μελισσούλες που θυμώνουν γιατί τις ενόχλησε και αρχίζουν να τον κυνηγούν στην αυλή. Γλιτώνει μόνο όταν τους ρίχνει καπνό, οι μελισσούλες ζαλίζονται και σιγά-σιγά πέφτουν κάτω. Τότε, ο μελισσοκόμος πάει στην κυψέλη και παίρνει το μέλι.
           Ρωτιούνται  επίσης τα παιδιά πού χρησιμοποιούμε το μέλι, αν μας κάνει καλό ή όχι, γίνεται συζήτηση για τη θρεπτική του αξία. Γίνεται επίσης αναφορά στο διαχωρισμό ανάμεσα στο μέλι που μαζεύουν και φτιάχνουν οι άνθρωποι όταν έχουν μελίσσια στους αγρούς τους και το μέλι που παρασκευάζεται στα εργοστάσια όπου προστίθενται διάφορα χημικά για τη συντήρησή του. Η νηπιαγωγός για να κατανοήσουν το προηγούμενο τους δείχνει ένα βάζο με μέλι που παρασκευάστηκε σε εργοστάσιο και τα παροτρύνει να εντοπίσουν τα διάφορα αυτά πρόσθετα συστατικά. Έπειτα, τα παιδιά ωθούνται στο να επινοήσουν φανταστικά φαγητά με τη μορφή σύνθετων λέξεων με πρώτο συνθετικό το μέλι, π.χ. μελόπιτα, μελοφακή, μελογεμιστά κ.α. Γίνεται μια συζήτηση και για την εφαρμογή του κεριού που φτιάχνουν οι μέλισσες σε διάφορα προϊόντα καθημερινής και όχι μόνο χρήσης. Τέλος, ενημερώνονται ότι την επόμενη φορά θα επισκεφτεί το νηπιαγωγείο μας ένας μελισσοκόμος, και αφού χωρίζονται σε δύο ομάδες, η νηπιαγωγός καταγράφει τις ερωτήσεις που θα του απευθύνει η κάθε ομάδα.

            Επίσκεψη μελισσοκόμου:  Όταν φεύγει  ο μελισσοκόμος,  τα παιδιά ρωτιούνται σε ποιο αρέσει το μέλι και σε ποιο όχι. Φτιάχνουν με τη βοήθεια της νηπιαγωγού  έναν πίνακα διπλής εισόδου με δύο στήλες όπου στην κορυφή της καθεμιάς θα υπάρχουν οι ετικέτες ΝΑΙ και  ΌΧΙ, αριστερά των στηλών τα ονόματα τω παιδιών και στο τέλος κάθε στήλης ο αριθμός των ονομάτων. Η νηπιαγωγός θα έχει βάλει πριν τη δραστηριότητα δύο ερευνητές – παιδιά που το καθένα θα ζητά από κάθε παιδί να γράψει το όνομά του και να γράψει δίπλα ένα σημαδάκι που να δηλώνει ναι ή όχι. Πριν γίνει ο πίνακας, παρουσιάζονται τα αποτελέσματα από τα δύο αυτά παιδιά στα υπόλοιπα και συγκρίνονται.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ
         ‘Όταν η μέλισσα γυρνά στην κυψέλη μετά από μία επιτυχημένη αναζήτηση τροφής, παράγει με τα φτερά της ήχους χαμηλής συχνότητας με τους οποίους βοηθά τις αδελφές της να την εντοπίσουν. Με τη βοήθεια του οργάνου Johnston στις κεραίες τους οι μέλισσες – παρατηρητές αντιλαμβάνονται τη μέλισσα – χορεύτρια και παρατηρούν το χορό της που τους δίνει ακριβή πληροφορία, σύμφωνα με την υπόθεση του Karl von Frisch, ως προς τον τόπο που βρίσκεται η τροφή. Οι μέλισσες – παρατηρητές χτυπούν το θώρακά τους στα τοιχώματα της κυψέλης, δίνοντας σήμα στη μέλισσα – χορεύτρια να σταματήσει το χορό της και να τους προσφέρει δείγμα από την τροφή που έχει μαζέψει. Οι μέλισσες – παρατηρητές πετούν από την κυψέλη για να αναζητήσουν την πηγή τροφής της αρχικής μέλισσας σύμφωνα με την πληροφορία και τη γεωγραφική κατεύθυνση που έχει περιγράψει με το χορό της. Εάν δε βρουν τροφή, επιστρέφουν στην κυψέλη και ξαναδοκιμάζουν … Όλα τα είδη της μέλισσας που μέχρι στιγμής έχουν μελετηθεί, χορεύουν με παρόμοιο αλλά όχι με πανομοιότυπο τρόπο’ (Κέλλη Παπαπαύλου, σημειώσεις από το σεμινάριο για εκπαιδευτικούς ‘Βασικές αρχές εντομολογίας – Από τη θεωρία στην εφαρμογή. Προτεινόμενη ύλη για παιδιά Δημοτικού – Γυμνασίου’, Φεβρουάριος 2004).

Κατασκευές Μελισσών: Ζουζουνομολυβοθήκες

 

Παιχνίδια με μέλισσες:

  • Περνά-Περνά η Μέλισσα: Δυο παιδιά στέκονται το ένα απέναντι από το άλλο και σχηματίζουν, με τα χέρια τους σηκωμένα ψηλά και ενωμένα, μια γέφυρα. Αποφασίζουν, χωρίς να τα ακούσουν οι συμμαθητές τους, ποιο θα είναι μέρα και ποιο νύχτα. Τα υπόλοιπα παιδιά σχηματίζουν μια γραμμή, μπαίνοντας το ένα πίσω από το άλλο και περνούν κάτω από τη γέφυρα τραγουδώντας ‘Περνά – περνά η μέλισσα με τα μελισσόπουλα και με τα παιδόπουλα. Ζουμ, ζουμ, ζουμ, οι μέλισσες περνούν, για να δούμε ποιον θα βρουν’. Στο σημείο αυτό, τα παιδιά που σχηματίζουν τη γέφυρα, κατεβάζουν τα χέρια τους και κλείνουν μέσα σε αυτά ένα παιδί – μέλισσα. Έπειτα, το παίρνουν μακριά από τα άλλα παιδιά και του ψιθυρίζουν στο αυτί ‘Τι θες να είσαι, μέρα ή νύχτα;’. Το παιδί – μέλισσα απαντά και κάθεται στην άκρη. Η ίδια διαδικασία ακολουθείται και για τα υπόλοιπα παιδιά. Στο τέλος, τα παιδιά, ανάλογα με την απάντηση που έδωσαν, πηγαίνουν πίσω από το αντίστοιχο παιδί, φτιάχνοντας γραμμές. Το παιδί – μέρα κρατά ένα σκοινί από τη μια του άκρη, ενώ το παιδί – νύχτα το κρατά από την άλλη του άκρη και το τραβούν με δύναμη και με τη βοήθεια των παιδιών που έχουν από πίσω τους. Κερδίζει η ομάδα που θα καταφέρει να τραβήξει τα παιδιά της αντίπαλης ομάδας. 
  • Μέλισσα-Μέλισσα:Τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ισάριθμες ομάδες. Έπειτα τα παιδιά κάθε ομάδας παρατάσσονται το ένα δίπλα στο άλλο και ενώνουν τα χέρια τους. Οι δύο ομάδες στέκονται η μία απέναντι στην άλλη. Ξεκινά η Α ομάδα λέγοντας ‘Μέλισσα – μέλισσα’, ενώ η Β ομάδα απαντά ‘Μέλι γλυκύτατο’. Συνεχίζει η Α ομάδα λέγοντας ‘Ποιον παραγγέλνετε;’ και η Β ομάδα απαντά λέγοντας το όνομα κάποιου παιδιού από την Α ομάδα. Το παιδί που άκουσε το όνομά του φεύγει από την ομάδα του και πάει στην αντίπαλη ομάδα, όπου προσπαθεί, να σπάσει με το σώμα του, χωρίς να χρησιμοποιεί τα χέρια του, την αλυσίδα που έχουν φτιάξει με τα χέρια τα παιδιά. Αν τα καταφέρει, παίρνει μαζί του ένα παιδί από την αντίπαλη ομάδα στην ομάδα του. Το παιχνίδι επαναλαμβάνεται, μόνο που κάθε φορά αρχίζει το παιχνίδι η άλλη ομάδα, λέγοντας το ‘Μέλισσα – μέλισσα’. Κερδίζει η ομάδα που σε κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή θα έχει μεγαλύτερο αριθμό παιδιών.

 

Πηγές:
http://www.env-edu.gr/Packs/entomanipiagogio/drastiriotites_project.htm
http://www.env-edu.gr/Packs/entomanipiagogio/xoros_melisson.html
http://www.env-edu.gr/Packs/entomanipiagogio/kataskeyes1.htm
http://www.env-edu.gr/Packs/entomanipiagogio/paixnidia.html#melissa

Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s