Τα έντομα 1

Ενοτητα: Τα ζώα
Υποενότητα: Tα έντομα

Εκπαιδευτικό σενάριο για παιδιά προσχολικής ηλικίας….
Στα πλαίσια της επιμόρφωσης εκπαιδευτικών στις Τ.Π.Ε.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

Τίτλος: Τα έντομα.
Τάξη: Παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Γνωστικά αντικείμενα: Όλα τα γνωστικά αντικείμενα που προβλέπει το Δ.Ε.Π.Π.Σ. για το νηπιαγωγείο: γλώσσα, μαθηματικά, μελέτη περιβάλλοντος, δημιουργία και έκφραση (εικαστικά), πληροφορική.

Σύνδεση με το Α.Π.: Το σενάριο συνδέεται με όλους τους τομείς του αναλυτικού προγράμματος, με ιδιαίτερη έμφαση στην χρήση του Η/Υ ως πολυμεσικού εργαλείου:
1)Συλλογής πληροφοριών
2)Παρουσίασης των εργασιών μας,αλλά και ως:
3)Δημιουργίας ασκήσεων ταξινόμησης – αντιστοίχησης
4)Δημιουργικής έκφρασης.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ, ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
Χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο (μηχανές αναζήτησης)μπορούμε να βρούμε πολυάριθμες εικόνες από διάφορα είδη εντόμων που μας ενδιαφέρουν και που από μόνες τους μπορούν να καθοδηγήσουν  τα μικρά παιδιά μέσω της παρατήρησης σε χρήσιμα συμπεράσματα.Επίσης μπορούμε να επισκεφθούμε διάφορες  εκπαιδευτικές ιστοσελίδες για να πάρουμε «ιδέες» για διάφορα παιχνίδια (π.χ. σχήματα, χρώματα) ή και να παρακολουθήσουμε σχετικά videos (π.χ. μεταμόρφωση της πεταλούδας).Χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα εκπαιδευτικά λογισμικά μπορούμε να σχεδιάσουμε τις κατάλληλες για την ομάδα μας ασκήσεις (π.χ. Kidspiration:  ταξινόμηση) που θα μας βοηθήσουν να οργανώσουμε τις εμπειρίες των παιδιών σε πιο συστηματική γνώση.Τέλος θα παρουσιάσουμε τα αποτελέσματα της δουλειάς μας μέσω μιας ταινίας windows movie maker .

Αν έχουμε διάθεση και χρόνο θα προσπαθήσουμε να «φτιάξουμε» το δικό μας παραμύθι με το λογισμικό Tux Paint ( εικονογράφηση ).Τα εποπτικά μέσα που θα χρησιμοποιηθούν θα βοηθήσουν τα παιδιά να επεκτείνουν τις γνώσεις τους με πολύ ευχάριστο και δημιουργικό τρόπο. Οι αληθινές φωτογραφίες και τα ντοκυμαντέρ θα καθοδηγήσουν απο μόνα τους τα παιδιά σε συμπεράσματα ώστε να οικοδομήσουν σταδιακά τη γνώση, μέσω της παρατήρησης και της συζήτησης.Στο νηπιαγωγείο μας δεν υπάρχει αίθουσα υπολογιστών. Θα χρησιμοποιήσουμε έναν φορητό υπολογιστή και οι ομάδες των παιδιών θα εργαστούν διαδοχικά, κατά την διεξαγωγή των ασκήσεων ( kidspiration, HotPotatoes ).

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Η Ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον μάθησης περισσότερο ελκυστικό και ευχάριστο. Τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα σε ένα διαδραστικό περιβάλλον, γεγονός που τα καθιστούν  από παθητικούς δέκτες – δημιουργούς  της πληροφορίας και της γνώσης.
Επίσης, εφόσον έχουν υιοθετηθεί ομαδοσυνεργατικές μορφές συνεργασίας γύρω απ’ τον υπολογιστή δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να εκφράζουν τις ιδέες τους, να επικοινωνούν με τους άλλους και να αναπτύσσουν έτσι εναλλακτικές στρατηγικές προσέγγισης και επίλυσης προβλημάτων.
Τα videos που θα παρακολουθήσουμε μέσω διαδικτύου θα βοηθήσουν τα παιδιά να προβούν στην αλλαγή των παλαιότερων γνωστικών σχημάτων ( «συμμόρφωση» )  και να ενεργοποιηθεί η «εξισορρόπηση» που είναι μια διαδικασία αυτορύθμισης για να επιτύχει το άτομο τη μεγαλύτερη δυνατή συνεκτικότητα και οργάνωση του γνωστικού υλικού (Piaget ). Έτσι για παράδειγμα πολλά παιδιά πιστεύουν  ότι τα έντομα έχουν από 2 – 4  πόδια, ενώ άλλα νομίζουν ότι η μέλισσα τρέφεται με μέλη. Οι ΤΠΕ προσφέρουν το κατάλληλο περιβάλλον για την πρόοδο της γνωστικής ανάπτυξης.

Στο νηπιαγωγείο προσπαθούμε να οργανώνουμε δραστηριότητες που  να λαμβάνουν υπόψη τους διάφορους τύπους νοημοσύνης ( Gardner ) και να συμβάλλουν στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών. Οι ΤΠΕ υποστηρίζουν τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης καθώς προσφέρουν ένα σύνολο ερεθισμάτων που καθιστούν τη μάθηση μέσω αυτών συναρπαστική.

ΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΕΙΑ
ΧΡΟΝΟΣ ΕΝΑΡΞΗΣ:
Άνοιξη, Απρίλιος / Μάιος. Έχουμε μιλήσει για τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εποχής. Έχουμε ολοκληρώσει την ενότητα «Τα Ζώα».
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 βδομάδες, ανάλογα και με το ενδιαφέρον των παιδιών.
ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ: Διαθεματικά, όσο είναι εφικτό σε διαδοχικές ώρες.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ
Η οργάνωση της τάξης θα καθορίζεται ανάλογα με το είδος της δραστηριότητας που θα εκτελείται κάθε φορά. Σταδιακά θα περάσουμε και από τις τρεις βασικές μορφές:
1)Ε
ργασία με το σύνολο της τάξης ( συζήτηση, ταινία, ταξινομήσεις )
2)Ατομική εργασία (εικαστικά, Τux Paint )
3)Εργασία σε ομάδες ( kidspiration, HotPotatoes ).

Έγερση ενδιαφέροντος – Αφόρμηση – Προβληματισμοί:
Στην αυλή του σχολείου μας αυτήν την εποχή τα παιδιά παρατήρησαν ότι αρχίζουν και εμφανίζονται μυρμήγκια και αράχνες. Κάθε φορά που εντοπίζουν κάποιο έντομο συγκεντρώνονται όλα μαζί να το παρατηρήσουν από κοντά. Η φυσική αυτή περιέργεια των παιδιών αποτελεί από μόνη της ένα ισχυρό κίνητρο για να ξεκινήσουμε ένα σχέδιο εργασίας.
Αρχικά μπορούμε να «μαζέψουμε» μερικά μυρμήγκια απ’ την αυλή μας και να τα μελετήσουμε με το παιδικό μικροσκόπιο που διαθέτει το σχολείο.
Στη συνέχεια θα εμπλουτίσουμε τη γωνιά της παρεούλας μας με εικόνες που απεικονίζουν διάφορα έντομα σε διάφορα στάδια της εξέλιξής τους.

Δραστηριότητες  (Παρατήρηση – Συζήτηση – Καταιγισμός Ιδεών)
Καταγράφουμε τις ιδέες των παιδιών, τις εμπειρίες τους και τις γνώσεις τους σχετικά με το ζωικό βασίλειο των εντόμων.

Ταξινόμηση – Ανάλυση – Επεξεργασία  Δεδομένων
Με βάση τις πληροφορίες που βρήκαμε απ’ την προσεκτική παρατήρηση των εικόνων αλλά και απ’ την ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών των ίδιων των παιδιών μπορούμε να χωρίσουμε τα έντομα σε κατηγορίες:
1)Σπίτι – Εξοχή ( που «συχνάζουν» )
2)Αριθμός ποδιών: 6, 8 και άνω…( που δεν θεωρούνται έντομα, αλλά τα μελετάμε μαζί…)
3)Υποκατηγορία Ζώων ( θηλαστικά – ερπετά – πουλιά – έντομα )
4)Ωφέλιμα – Βλαβερά ( σε σχέση με τον άνθρωπο και τις δραστηριότητές του ).

Καταγραφή  Δεδομένων – Παρουσίαση
Βοηθάμε τα παιδιά στην καταγραφή των δεδομένων με απλούς εννοιολογικούς  χάρτες που έχουμε δημιουργήσει με το λογισμικό kidspiration.  Αρχικά χρησιμοποιούμε τις έτοιμες εικόνες του λογισμικού και αργότερα ανάλογα και με τη διάθεση των παιδιών μπορούμε να εισάγουμε και δικά τους σχέδια.Καλούμε τα παιδιά να ζωγραφίσουν ότι τους εντυπωσίασε απ’ τις δραστηριότητες που περάσαμε ή ότι επιθυμούν να μάθουν περισσότερο.

Ανατροφοδότηση – Σύνθεση Γνώσεων
Παρακολουθούμε εκπαιδευτικές ταινίες από το www.youtube.com, σχετικά με τα στάδια εξέλιξης της πεταλούδας και της πασχαλίτσας. Παρακολουθούμε την βραβευμένη ταινία «Μικρόκοσμος» που αναφέρεται στη ζωή των εντόμων και των μικροοργανισμών.

Στη συνέχεια συζητάμε για το τι καινούριο είδαμε και μάθαμε και ανασκευάζουμε πιθανόν λανθασμένες αντιλήψεις (π.χ. το οτι η μέλισσα πίνει μέλι).
Παρακινούμε τα παιδιά να μας φέρουν απ’ το σπίτι τους οτιδήποτε σχετικό έχουν με τα έντομα (π.χ. παιχνίδια, κινούμενα σχέδια, παραμύθια, εικόνες…).

Συμπεράσματα – Γενίκευση
Μετά από την ενασχόληση των παιδιών με τις παραπάνω δραστηριότητες μπορούμε να ανακεφαλαιώσουμε:
1)Όλα τα έντομα έχουν 6 πόδια και είναι μικρά σε μέγεθος.
2)Τα περισσότερα έντομα περνάνε από τα εξής στάδια: αυγό, προνύμφη ( κάμπια ), χρυσαλλίδα, ενήλικο έντομο.
3)Καλό είναι να αποφεύγουμε την επαφή με τα έντομα που σε πολλές περιπτώσεις είναι φορείς ασθενειών ή μολύνσεων ( π. χ. μύγα, κατσαρίδα, κουνούπι ).
4)Τα περισσότερα έντομα εμφανίζονται την άνοιξη.

Δημιουργική έκφραση
Δημιουργούμε ένα δικό μας παραμύθι με ήρωες τα αγαπημένα μας έντομα ή ζώα με τη βοήθεια του λογισμικού Tux Paint ή αποτυπώνουμε τις εντυπώσεις μας σε ταινία, με τοwindows movie maker”.

Συνολική αξιολόγηση
Ο υπολογιστής χρησιμοποιήθηκε ως πολυμεσικό εργαλείο. Παρόλο που στο νηπιαγωγείο μας δεν υπάρχει αίθουσα υπολογιστών τα παιδιά εργάστηκαν σε ομάδες – διαδοχικά, σε φορητό υπολογιστή.

Μπορούμε να αξιολογήσουμε τη συνεισφορά των ΤΠΕ, στη διδασκαλία μας με κριτήριο το αν:

  • Βοήθησε τα παιδιά να επεκτείνουν τις γνώσεις τους με ευχάριστο και δημιουργικό τρόπο.
  • Βοήθησε τα παιδιά να εμπεδώσουν κάποιες πρότερες γνώσεις τους.
  • Εντυπωσιάστηκαν τα παιδιά από την ζωντανή αναπαράσταση της ζωής  των εντόμων μέσα απ’ τα σχετικά videos  που εντοπήσαμε στο “youtube”. Τους ενθάρρυνε στην ενασχόληση τους με το συγκεκριμένο θέμα;
  • Κατανόησαν τα παιδιά οτι τα έντομα αποτελούν μέρος της κατηγορίας των ζώων με τα δικά τους ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα;
  • Συνεργάστηκαν τα παιδιά κατά την εργασία τους για την επίτευξη ενός κοινού στόχου;

ΠΗΓΕΣ:https://effiekyr.wordpress.com/diathematika/

Βιβλιογραφία

  • Α. Ράπτης – Α. Ράπτη ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Παιδαγωγικές Δραστηριότητες ΤΟΜΟΣ Β , ΑΘΗΝΑ  2004
  • Α. Ράπτης – Α. Ράπτη ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Ολική Προσέγγιση ΤΟΜΟΣ Α, ΑΘΗΝΑ 2004
  • Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση  των εκπαιδευτικών – Τεύχος 2: Κλάδοι ΠΕ 60-70, ΕΑΙΤΥ – Τομέας Επιμόρφωσης και Κατάρτισης ( ΤΕΚ ).
  • ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο, Αθήνα 2003.
  • ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: Οδηγός Νηπιαγωγού – Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί – Δημιουργικά Περιβάλλοντα Μάθησης, Αθήνα 2006.
  • Σχεδιασμός Εκπαιδευτικού Σεναρίου με θέμα την Ταξινόμηση Αντικειμένων σε Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας με Χρήση των Εκπαιδευτικών Λογισμικών «Tabletop Junior – Gcompris – Tux Paint», Αποστολία Μπέκα, 1ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο «Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία» 
  • ΠΑΚΕ ΕργΠΤΔΕ/ΠΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2η ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΛΑΧΑΚΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, ΘΕΜΑ: «Θεωρία Πολλαπλής Νοημοσύνης»,  ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ  2008.

 

Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s